آموزش زبان کُردی با رسم الخط عربی (لهجه سورانی) قسمت اول

آموزش زبان کُردی با رسم الخط عربی (لهجه سورانی) قسمت اول

نووسەر: لاجان
بڵاوکردنەوە لە: 2010/10/25 (بەڕۆژکرا: 2026/10/14)
بینین: 2778
کاتی خوێندن: 1 خولەک

آموزش زبان کُردی (کوردی) با رسم الخط عربی

فێرکاریی زمانی کوردی به پیتی عه‌ڕه‌بی (زاراوه‌ی سۆرانی)

بسیاری از مردم کرد زبان با شیوه‌ی نوشتن و خواندن زبان مادری خود آشنا نیستند و تنها به صورت شکسته بسته قادر به نوشتن عباراتی چند - آن هم به شیوه‌ای ناصحیح - می‌­باشند. در این مجموعه مقالات سعی شده تا شیوه‌ی صحیح نگارش و خواندن زبان کردی به علاقمندان آموزش داده شود. بدیهی است این نوع آموزش برای کسانی مفید خواهد بود که قادر به نوشتن و خواندن زبان فارسی هستند. بنابراین مقالات حاضر برای فارسی زبانان علاقمند به یادگیری زبان کردی و نیز کرد زبانان فارسی آموخته، مفید خواهد بود.


الفبای زبان کردی

الفبای زبان کردی از 29 حرف بی­صدا (صامت) و 8 حرف صدادار (مصوت) تشکیل شده است که با کنار هم قرار گرفتن این دو مجموعه حروف، کلمات به وجود می­‌آیند. یادگیری زبان کردی مستلزم آشنایی و تسلط بر این دو دسته از حروف است.


الف) حروف بی­صدا

ئـ ، ب ، پ ، ت ، ج ، چ ، ح ، خ ، د ، ر ، ڕ ، ز ، ژ ، س ، ش ، ع ، غ ، ف ، ڤ ، ق ، ک ، گ ، ل ، ڵ ، م ، ن ، و ، هـ ، ی

با مقایسه‌ی حروف بی­صدا در زبان کردی با زبان فارسی متوجه می­‌شویم که:

1- از حروفی که تلفظ یکسان ولی نوشتار متفاوت دارند، تنها یکی در زبان کردی موجود است برای مثال در الفبای زبان کردی به‌ جای حروف ‹ت› و ‹ط› تنها حرف ‹ت› و به جای حروف ‹ث› ، ‹س› و ‹ص› تنها حرف ‹س› و به جای حروف ‹ذ› ، ‹ز› ، ‹ض› و ‹ظ› تنها حرف ‹ز› وجود دارد.

2- در الفبای زبان کردی حروف ‹ئـ› ، ‹ڕ› ، ‹ڤ› و ‹ڵ› هست که در الفبای فارسی معادل آن­ها وجود ندارد.


ب) حروف صدادار
ا ، ه ، وو ، ۆ ، ی ، ێ ، بزرۆکه
این حروف هیچ­گاه در ابتدای کلمه قرار نمی­‌گیرند. معمولاً برای تشخیص حروف صدادار در یک کلمه، آن را به بخش­‌های (هجاها) کوچکتر تقسیم می­‌کنند به گونه‌ای که هر بخش شامل یک یا تعدادی حرف بی­صدا و تنها یک حرف صدادار می­‌باشد. مثال برای کلمات یک بخشی، دو بخشی و سه بخشی:


مقایسه‌ی حروف الفبای زبان کردی و فارسی

حروف صدادار ‹ا› و ‹ی› در زبان کردی و فارسی به یک شکل نوشته می­‌شوند و نوع تلفظ آن­ها نیز یکسان است. برای مثال:

حرف ‹ی› در زبان کردی همچون زبان فارسی از دو نوع صدادار و بی صدا می­‌باشد که هر دو یکسان نوشته می­‌شوند ولی با توجه به محل قرارگیری در کلمه، مصوت یا صامت می­‌شوند. البته حرف ‹ی› صدادار هیچگاه در اول کلمه یا در اول بخش یک کلمه قرار نمی­‌گیرد و چنانچه در ابتدای کلمه یا اول بخشی از کلمه بیاید، حتماً بی­صدا خواهد بود. برای مثال به مقایسه‌ی حرف ‹ی› در کلمات زیر توجه نمایید:

حرف صدادار ‹و› در زبان کردی تلفظی بین ‹ضمه› و ‹واو› کشیده دارد و این نوع تلفظ در زبان فارسی متداول نیست. برای نمونه:

حرف ‹و› نیز همانند ‹ی› از دو نوع صدادار و بی­صدا وجود دارد که از نظر نوشتن یکسانند. برای شناختن نوع صدادار یا بی­صدای حرف ‹و› می­‌بایست تمرین بیشتری نمود. به مثال­‌های زیر توجه نمایید: 

تلفظ حرف صدادار ‹وو› همانند حرف ‹و› صدادار فارسی می­‌باشد و به صورت کشیده تلفظ می­‌شود. به کلمات زیر توجه نمایید: 


وشە سەرەکییەکان: فێربوون زمان کوردی

هاوبەشکردن