آموزش زبان کُردی (کوردی) با رسم الخط عربی
بسیاری از مردم کرد زبان با شیوهی نوشتن و خواندن زبان مادری خود آشنا نیستند و تنها به صورت شکسته بسته قادر به نوشتن عباراتی چند - آن هم به شیوهای ناصحیح - میباشند. در این مجموعه مقالات سعی شده تا شیوهی صحیح نگارش و خواندن زبان کردی به علاقمندان آموزش داده شود. بدیهی است این نوع آموزش برای کسانی مفید خواهد بود که قادر به نوشتن و خواندن زبان فارسی هستند. بنابراین مقالات حاضر برای فارسی زبانان علاقمند به یادگیری زبان کردی و نیز کرد زبانان فارسی آموخته، مفید خواهد بود.
الفبای زبان کردی
الفبای زبان کردی از 29 حرف بیصدا (صامت) و 8 حرف صدادار (مصوت) تشکیل شده است که با کنار هم قرار گرفتن این دو مجموعه حروف، کلمات به وجود میآیند. یادگیری زبان کردی مستلزم آشنایی و تسلط بر این دو دسته از حروف است.
الف) حروف بیصدا
ئـ ، ب ، پ ، ت ، ج ، چ ، ح ، خ ، د ، ر ، ڕ ، ز ، ژ ، س ، ش ، ع ، غ ، ف ، ڤ ، ق ، ک ، گ ، ل ، ڵ ، م ، ن ، و ، هـ ، ی
با مقایسهی حروف بیصدا در زبان کردی با زبان فارسی متوجه میشویم که:
1- از حروفی که تلفظ یکسان ولی نوشتار متفاوت دارند، تنها یکی در زبان کردی موجود است برای مثال در الفبای زبان کردی به جای حروف ‹ت› و ‹ط› تنها حرف ‹ت› و به جای حروف ‹ث› ، ‹س› و ‹ص› تنها حرف ‹س› و به جای حروف ‹ذ› ، ‹ز› ، ‹ض› و ‹ظ› تنها حرف ‹ز› وجود دارد.
2- در الفبای زبان کردی حروف ‹ئـ› ، ‹ڕ› ، ‹ڤ› و ‹ڵ› هست که در الفبای فارسی معادل آنها وجود ندارد.
ب) حروف صدادار
ا ، ه ، وو ، ۆ ، ی ، ێ ، بزرۆکه
مقایسهی حروف الفبای زبان کردی و فارسی
حروف صدادار ‹ا› و ‹ی› در زبان کردی و فارسی به یک شکل نوشته میشوند و نوع تلفظ آنها نیز یکسان است. برای مثال:
حرف ‹ی› در زبان کردی همچون زبان فارسی از دو نوع صدادار و بی صدا میباشد که هر دو یکسان نوشته میشوند ولی با توجه به محل قرارگیری در کلمه، مصوت یا صامت میشوند. البته حرف ‹ی› صدادار هیچگاه در اول کلمه یا در اول بخش یک کلمه قرار نمیگیرد و چنانچه در ابتدای کلمه یا اول بخشی از کلمه بیاید، حتماً بیصدا خواهد بود. برای مثال به مقایسهی حرف ‹ی› در کلمات زیر توجه نمایید:
حرف صدادار ‹و› در زبان کردی تلفظی بین ‹ضمه› و ‹واو› کشیده دارد و این نوع تلفظ در زبان فارسی متداول نیست. برای نمونه:
حرف ‹و› نیز همانند ‹ی› از دو نوع صدادار و بیصدا وجود دارد که از نظر نوشتن یکسانند. برای شناختن نوع صدادار یا بیصدای حرف ‹و› میبایست تمرین بیشتری نمود. به مثالهای زیر توجه نمایید:
تلفظ حرف صدادار ‹وو› همانند حرف ‹و› صدادار فارسی میباشد و به صورت کشیده تلفظ میشود. به کلمات زیر توجه نمایید:
بارکردنی سەرنجەکان...