ماڵپەڕی لاجان: هونەر، کاریکاتێر، شێعر، پەندی پێشینیان و کەسایەتی

08/8 1389
حرف صدادار ‹ه› در واقع از لحاظ تلفظ معادل علامت فتحه ( (ــَـ) در زبان فارسی است و تنها شکل ظاهری آن­ها باهم فرق دارد به صورتی که در فارسی همانند زبان عربی جزو اعراب ( (حرکت) بوده ولی در زبان کردی به صورت یک حرف ‹ه› یا ‹ـه› در آخر بخشی از کلمه یا انتهای آن قرار می­گیرد. به نمونه‌های زیر دقت کنید:

آموزش زبان کردی ( (قسمت پنجم)

حرف صدادار ‹ێ› از لحاظ تلفظ معادل علامت کسره ( (ــِـ) در زبان فارسی است و تنها شکل ظاهری آن­ها باهم فرق دارد به صورتی که در فارسی همانند زبان عربی جزو اعراب ( (حرکت) بوده ولی در زبان کردی به صورت یک حرف ‹ێ› یا ‹ێـ› در کلمه قرار می­گیرد. البته در زبان فارسی در بعضی کلمات این علامت کسره به صورت ‹ه› یا ‹ـه› نوشته می­شود ولی به همان شیوه‌ی کسره تلفظ می­گردد. به نمونه‌های زیر دقت کنید:

حرف صدادار ‹ۆ› در حقیقت از لحاظ تلفظ معادل علامت ضمّه ( (ــُـ) در زبان فارسی است و تنها شکل ظاهری آن­ها باهم فرق دارد به صورتی که در فارسی همانند زبان عربی جزو اعراب ( (حرکت) بوده ولی در زبان کردی به صورت یک حرف ‹ۆ› در کلمه قرار می­گیرد. البته ناگفته نماند که در زبان فارسی در بعضی کلمات این علامت ضمه به صورت یک حرف ‹و› نیز نوشته می­شود ولی به همان شیوه‌ی ضمه تلفظ می­گردد. به نمونه‌های زیر دقت کنید:

هشتمین و آخرین حرف صدادار زبان کردی که در قسمت الفبا به آن اشاره گردید ‹بزرۆکه› یا ‹کورته‌بزوێن› است که در واقع علامت یا حرفی برای آن وجود ندارد تا در کلمه قرار گیرد و تنها در مواقع لازم صدای خود را ظاهر می­سازد. در زبان کردی با حروف لاتین، حرف ‹i› برای این منظور در نظر گرفته شده است. این حرف در فارسی معادل ندارد ولی در زبان­های دیگر همچون ترکی و انگلیسی نیز تلفظ آن موجود است. در زبان عربی آن را کسره‌ی مختلسه یا ناپیدا می­خوانند. تلفظ این حرف کوتاه­تر از کسره ( (ێ) بوده و به سکون نزدیک است. فارسی زبانان به علت عدم وجود این علامت در زبان فارسی، هنگام تلفظ کلمات کردی یا انگلیسی از ‹کسره› یا ‹ایـ› استفاده می­نمایند. برای نمونه به تلفظ کلمات انگلیسی و کردی زیر در زبان فارسی دقت نمایید:

هرگاه در ابتدای کلمه دو حرف بی­صدا به دنبال هم بیایند، آوردن ‹بزرۆکه› در میان آن­ها الزامی خواهد بود. اگر در آخر کلمه دو حرف بی­صدا به دنبال هم بیایند، آمدن ‹بزرۆکه› در میان آن­ها بستگی به نحوی تلفظ آن کلمه دارد. اگر در وسط کلمه دو حرف بی­صدا پشت سر هم بیایند به طوری­که هر حرف به یک بخش جداگانه از کلمه متعلق باشند، بین آن­ها ‹بزرۆکه› نمی­آید. در زیر تعدادی کلمه که دارای ‹بزرۆکه› هستند آورده شده و حروفی که ‹بزرۆکه› روی آن­ها اثرگذار بوده، با رنگی دیگر مشخص شده‌اند:
وشە کلیلییەکان:

ناردنی لێدوان

ناو:*
ئیمێل:*
دەقی لێدوان:
کۆدەکە بنووسە: *
وێنە ناکرێتەوە