ئەوڕٶ: 554
دوێنێ: 1265
حەوتوو:5520
مانگ:29278
ساڵ:158134
گشت:1052720
زۆرینە:32663 لە 1393.09.04
تێستی هۆش: به 750 گرام ده‌ڵێن چی؟ ........ ده‌ڵێن نیو کیلۆ و نیو.
<    «  /6/ 1397  »    >
شیدسچپج
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31 

» مطالب برای 1391 سال
نویسندهلاجان . تاریخ10 /1/ 1391 .شاخهكاريكاتۆر

هیندت پاره بۆ دێنم...


 

نویسندهلاجان . تاریخ7 /1/ 1391 .شاخهپەندی پێشینیان


نویسندهلاجان . تاریخ7 /1/ 1391 .شاخهکەسایەتی
شاعیر (خانای‌ قوبادی‌) له‌ ناوچه‌ی‌ ساڵی 1662ی زایینی له ده‌رنێ‌ له‌دایك بووه‌، له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌كی‌ خوێنده‌واردا په‌روه‌رده‌ كراوه‌، به‌ منداڵی‌ لای‌ مه‌لاكانی‌ (هه‌ورامان) خراوه‌ته‌ به‌ر خوێندن. دواتر له‌شاری‌ (سنه‌) خوێندوویه‌تی‌، زۆر ناوچه‌ی‌ كوردستان گه‌ڕاوه‌. له‌دانانی‌ هۆنراوه‌ی‌ شێوه‌ی‌ گۆرانی‌دا مامۆستا بووه‌، چه‌ند چیرۆكێكی‌ هۆنیوه‌ته‌وه‌ له‌وانه‌: شیرین و خه‌سره‌و، یوسف و زوله‌یخا، له‌یلا و مه‌جنون، ئه‌سكه‌نده‌ر نامه‌، حه‌وت به‌ندی‌ خانا و دیوانی‌ خانا. یه‌كێكه‌ له‌و شاعیرانه‌ی‌ گرنگی‌ به‌ ئازادی داوه‌ و ئه‌و هه‌سته‌ی‌ له‌ شیعره‌كانی‌دا ده‌رده‌كه‌وێت، شانازی‌ به‌ كورد و زمانی‌ كوردییه‌وه‌ كردووه‌، ئاره‌زووی‌ رێبه‌رێكی‌ دادپه‌روه‌ری‌ بۆ گه‌ل و كۆمه‌ڵ كردووه‌. هۆنراوه‌ی‌ دڵداری‌ و ئایینی‌ و پیاهه‌ڵدانی‌ داناوه‌ هه‌روه‌ها ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ شاره‌زاییه‌كی‌ به‌رزی‌ له‌ مۆسیقادا بووه‌، له‌ساڵی‌ 1747 له‌ ته‌مه‌نی‌ 85 ساڵیدا كۆچی‌ دوایی‌ كردووه‌.
نویسندهلاجان . تاریخ6 /1/ 1391 .شاخهئەی نا ئەی


 


نویسندهلاجان . تاریخ6 /1/ 1391 .شاخهکەسایەتی
سه‌ید یه‌عقووب كوڕی سه‌ید وه‌یسی له‌ساڵی 1802ی زایینی له‌گوندی قه‌مه‌شه‌ی ناوچه‌ی ماهیده‌شتی كرما‌شان له‌دایك بووه، به‌بنه‌ماڵه‌ده‌چنه‌وه‌سه‌ر سه‌یدانی سامره‌یی و له‌قه‌مه‌شه‌ ده‌ژین و له‌هۆزی كه‌لهوڕن.
خوێندنی له‌سه‌ر ڕێنووسی ئایینی كۆن بووه، له‌سه‌ره‌تای ژیانیدا هه‌وڵیداوه‌ ببێ به ‌میرزا، واته‌ خوێنده‌واری ئه‌و سه‌رده‌مه، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ سه‌ری له ‌كرماشان داوه، ڕێی كه‌وتۆته‌ كرند و بێستوون، گه‌شتی تاران و قوم و شیرازی کردووه.
ده‌نگوباسی خوێنده‌واری و شێعری سه‌ید یه‌عقووب گه‌یشتۆته‌ دیوه‌خانی ئیمام قولی میرزا عیمادوده‌وله‌ی كوڕی ده‌وڵه‌ت شا، ئاشنایه‌تی له‌گه‌ڵ ئه‌واندا بووه، به‌هۆی ئه‌و خانه‌واده‌یه‌وه‌ گه‌یشتۆته‌ مامه‌ محه‌مه‌د حه‌سه‌ن خانی فه‌رمانڕه‌وای كه‌لهوڕ وه‌ك نووسه‌ری (سكرتێری) دیوه‌خان له‌ساڵی 1831 له‌وێ دامه‌زراوه، تا دوایی ژیانی له‌و ماڵه‌ گه‌وره‌یه ‌ماوه‌ته‌وه.
سه‌ید یه‌عقووب ڕۆشنبیری چاكی سه‌رده‌می خۆی بووه، به‌ خه‌ت‌خۆشی ناوبانگی ده‌ركردووه، له‌ زانستی مۆسیقا و به‌كارهێنانی ئامێری ته‌نبوور هاوتای كه‌م بووه، شاره‌زایی زۆری بووه‌ له ‌ئاوازی مه‌قامه‌كان به‌تایبه‌تی ترپه‌ی هۆره، گه‌شتوگوزار و سه‌یران و ڕاوی پێ خۆش بووه.له‌ سوارچاكیدا ناوی ده‌ركردووه، له‌ وڵاتانی لوڕ و كه‌لهوڕ و به‌ختیاری ناسراو بووه، ده‌نگ هه‌یه ‌گۆیا ئاشنایه‌تی له‌گه‌ڵ یارسانان (ئه‌هلی حه‌ق) په‌یدا كردووه، له‌و سه‌رده‌مانه‌ی كه‌سه‌ری له‌ كرند داوه.
هه‌ندێ له‌سه‌ر ئه‌و باوه‌ڕه‌ن چووبێته‌ سه‌ر ئایینی یارسان، له ‌شێعریدا شوێنه‌واری ئه‌م ئایینه ‌به‌رچاو ناوكه‌وێ، وا ده‌گێڕنه‌وه‌ سه‌ید یه‌عقووب هه‌ندێ جار كه‌ تووشی باری عیشق و ڕاكێشانی سۆفیزم ده‌بوو به‌سه‌ر وڵاغه‌وه ‌غارغارێن و جلیتبازی ده‌كرد و هۆره‌ی ده‌چڕی.
نازناوی شێعری سه‌ید یه‌عقووب، "سه‌یید"ه‌، هه‌ندێ جاریش "سه‌ی یاقۆ"ی به‌كارهێناوه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ له‌ژیانی شاعیریدا به‌"سه‌ی یاقۆ"ش ناسراوه، له‌ناو خه‌ڵكی به‌سه‌ید یه‌عقووبی ماهیده‌شتی ناوبانگی ده‌ركردووه. شاعیر له‌ساڵی 1881 كۆچی دوایی كردووه‌ و ته‌رمه‌كه‌ی براوه‌ته‌وه ‌ئاوایی قه‌مه‌شه‌ و له‌وێ نێژراوه.
نویسندهلاجان . تاریخ6 /1/ 1391 .شاخهئەی نا ئەی



بالا